تبلیغات
وکیل پایه یک دادگستری - قانون دیه
دوشنبه 24 آبان 1395

قانون دیه

   نوشته شده توسط: کیومرث پرندین    نوع مطلب :دیه ،

كتاب چهارم
دیات
باب اول - تعریف دیه و موارد آن

ماده 294 - دیه مالی است كه به سبب جنایت بر نفس یا عضو به مجنی علیه یا به ولی یا اولیاءدم او داده می شود .
ماده 295 - در موازد زیر دیه پرداخت می شود -
الف - قتل یا جرح یا نقص عضو كه بطور خطاء محض واقع می شود و آن در صورتی است كه جانی نه قصد جنایت نسبت به مجنی علیه راداشته باشد و نه قصد فعل واقع شده بر او را مانند آنكه تیری را به قصد شكاری رها كند و به شخصی برخورد نماید .
ب - قتل یا جرح یا نقص عضو كه بطور خطاء شبیه عمد واقع می شود و آن در صورتی است كه جانی قصد فعلی را كه نوعا" سبب جنایت نمی شود داشته باشد و قصد جنایت را نسبت به مجنی علیه نداشته باشد مانند آنكه كسی را به قصد تادیب بنحوی كه نوعا" سبب جنایت نمی شود بزند و اتفاقا"موجب جنایت گردد یاطبیبی مباشرتا" بیماری را بطور متعارف معالجه كند و اتفا" سب جنای بر او شود .
ج - مواردی از جنایت عمدی كه قصاص در آنها جایزنیست .
تبصره 1 - جنایتهای عمدی و شبه عمدی دیوانه و نابالغ بمنزله خطاء محض است .
تبصره 2 - در صورتی كه شخص كسی را به اعتقاد قصاص یا به اعتقاد مهدورالدم بودن بكشد واین امر بر دادگاه ثابت شود وبعدا" معلوم گردد كه مجنی علیه مورد قصاص و یامهدورالدم نبوده است قتل به منزله خطاء شبیه عمد است . و اگر ادعای خود را در موردمهدورالدم بودن مقتول به اثبات برساند قصاص و دیه از او ساقط است .
تبصره 3 - هرگاه بر اثر بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم مهارت و عدم رعایت مقررات مربوط به امری قتل یا ضرب یا جرح واقع شود بنحوی كه اگر آن مقررات رعایت میشد حادثه ای اتفاق نمی افتاد قتل و یا ضرب و یا جرح در حكم شبه عمد خواهد بود .
ماده 296 - در مواردی هم كه كسی قصد تیراندازی به كسی یا شیئی یا حیوانی را داشته باشد و تیر او به انسان بی گناه دیگری اصابت كند عمل او خطای محض محسوب میشود .

باب دوم - مقدار دیه قتل نفس
ماده 297 - دیه قتل مرد مسلمان یكی از امور ششگانه ذیل است كه قاتل در انتخاب هر یك از آنها مخیرمیباشدوتلفیق آنهاجایزنیست -
1 - یكصد شتر سالم وبدون عیب كه خیلی لاغر نباشند .
2 - دویست گاو سالم و بدون عیب كه خیلی لاغر نباشند .
3 - یكهزار گوسفند سالم و بدون عیب كه خیلی لاغر نباشند .
4 - دویست دست لباس سالم از حله های یمن 0
5 - یكهزار دینار مسكوك سالم وغیر مغشوش كه هردینار یك مثقال شرعی طلا به وزن 18نخود است .
6 - ده هزار درهم مسكوك سالم و غیر مغشوش كه هر درهم به وزن 6/12 نخود نقره می باشد .
تبصره
1 - قیمت هر یك از امور ششگانه در صورت تراضی طرفین ویا تعذر همه آنها پرداخت می شود .

تبصره 2ـ میزان دیه اقلیت‌های دینی شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با نظر ولی امر است كه توسط قوه قضاییه استعلام و به دادگاه‌ها ابلاغ می‌شود. دادگاه‌ها مكلفند مطابق نظر مذكور و با رعایت سایر مقررات این قانون از قبیل جنسیت مجنی علیه و زمان وقوع جنایت رای مقتضی صادر كنند. اصلاحی مطابق  قانون الحاق یك تبصره به ماده (297) قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 مصوب 1382

ماده 298 - دیه قتل عمد در مواردی كه قصاص ممكن نباشدو یا ولی مقتول به دیه راضی شود یكی از امور ششگانه فوق خواهد بود لكن در كلیه مواردی كه شتر به عنوان دیه تعیین می شود لازم است كه سن آن از پنج سال گذشته و داخل در سال ششم شده باشد .
ماده 299 - دیه قتل در صورتیكه صدمه و فوت هر دو در یكی از چهارماه حرام ( رجب - ذیقعده - دیحجه - محرم ) و یا در حرم مكه معظمه واقع شود علاوه بر یكی از موارد ششگانه مذكور در ماده 297 به عنوان تشدید مجازات باید یك سوم هر نوعی كه انتخاب كرده است اضافه شود و سایرامكنه وازمنه هرچند متبرك باشند دارای این حكم نیستند .
تبصره - حكم فوق در مواردی كه مقتول از ارقارب قاتل باشد جاری نمی گردد .
ماده 200 - دیه قتل زن مسلمان خواه عمدی خواه غیرعمدین نصف دیه مرد مسلمان است .
ماده 301 - دیه زن و مرد یكسان است تاوقتیكه مقدار دیه به ثلث دیه كامل برسد در آنصورت دیه زن نصف دیه مرد است .

باب سوم - مهلت پرداخت دیه

ماده 302 - مهلت پرداخت دیه در مواردمختلف از زمان وقوع قتل به ترتیب زیر است -
الف - دیه قتل عمد باید در ظرف یكسال پرداخت شود .
ب - دیه قتل شبیه عمد در ظرف دو سال پرداخت می شود .
ج - دیه قتل خطاء محض در ظرف سه سال پرداخت می شود .
تبصره 1 - تاخیر از این مهلت ها بدون تراضی طرفین جایزنیست .
تبصره 2 - دیه قتل جنین و نیز دیه نقص عضو یا جرح به ترتیب فوق پرداخت میشود .
ماده 303 - اگر قاتل در شبیه عمد در مدت معین قادر به پرداخت نباشد به او مهلت مناسب داده می شود .

باب چهارم - مسوول پرداخت دیه
ماده 304 - در قتل عمد و شبه عمد مسوول پرداخت دیه خودقاتل است .
ماده 305 - در قتل خطای محض در صورتیكه قتل با بینه یا قسامه یا علم قاضی ثابت شود پرداخت دیه به عهده عاقله است و اگر با اقرار قاتل یا نكول او از سوگندیا قسامه ثابت شده به عهده خود اوست .
ماده 306 - در خطاء محض دیه قتل و همچنین دیه جراحت ( موضحه ) ودیه جنایتای زیادتر از آن بعهده عاقله می باشدو دیه جراحتهای كمتراز آن بعهده خود جانی است .
تبصره - جنایت عمد و شبه عمد نابالغ و دیوانه به منزله خطاء محض و بر عهده عاقله می باشد .
ماده 307 - عاقله عبارت است از بستگان ذكور نسبی پدر و مادری یا پدری به ترتیب طبقات ارث بوطریكه همه كسانیكه حین الفوت می توانند ارث ببرندبصورت مساوی عهده دار پرداخت دیه خواهندبود .

تبصره - كسی كه با عقد ضمان جریره ، دیه جنایت دیگری را به عهده گرفته است نیز عاقله محسوب می شود .
ماده 308 - نابالغ و دیوانه ومعسر جزء عاقله محسوب نمی شود و عهده دار دیه قتل خطائی نخواهد بود .
ماده 309 - هرگاه قتل خطائی با گواهی شهود عادل ثالت شودعاقله عهده دار دیه خواهد بود ولی اگر با اقرار جانی ثابت شودخودجانی ضامن است .
ماده 310 - هرگااصل قتل با شهادت شهود عادل ثابت شود و قاتل مدعی گردد كه خطاء انجام شده و عاقله منكر خطائی بودن آن باشد در صورتیكه عاقله سوگند یاد كند قول عاقله مقدم بر قول جانی می باشد .
ماده 311 - عاقله فقط عهده دادرپرداخت خسارتهای حاصل از جنایتهای خطائی محض از قتل ناموضحه است و درمواردذیل عاقله ضامن نمی باشد -
الف - جنایتهای خطائی كه شخص بر خودش وارد آورد .
ب - اتلاف مالی كه بطور خطاء محض حاصل شود .
ماده 312 - هرگاه جانی دارای عاقله نباشد یا عاقله او نتواند دیه را در مدت سه سال بپردازد دیه از بیت المال پرداخت می شود .
ماده 313 - دیه عمد و شبه عمد بر جانی است لكن اگر فرار كنداز مال او گرفته می شود و اگر مال نداشته باشد از بستگان نزدیك او با رعایت الاقرب فالاقرب گرفته می شود و اگر بستگانی نداشت یا تمكن نداشتند دیه از بیت المال داده می شود .
ماده 314 - در موارد قتل خطائی محض دادگاه مكلف است در حین رسیدگی عاقله را دعوت كند تااز خود دفاع نمایدولی عدم دسترسی به عاقله یا عدم حضور آن پس ازاحضارموجب توقف رسیدگی نخواهد شد .
ماده 315 - اگر دو نفر متهم به قتل باشند وهركدام ادعا كند كه دیگری كشته است و علم اجمالی بر وقوع قتل توسط یكی از آن دو نفر باشد و حجت شرعی بر قاتل بودن یكی اقامه نشود و نوبت به دیه برسد با قید قرعه دیه از یكی از آن دو نفر گرفته می شود .

باب پنجم - موجبات ضمان
ماده 316 - جنایت اعم از آنكه به مباشرت انجام شود یا به تسبیب یا به اجتماع مباشر و سبب موجب ضمان خواهد بود .
ماده 317 - مباشرت آنست كه جنایت مستقمیا" توسط خود جانی واقع شده باشد .
ماده 318 - تسبیب در جنایت آنست كه انسان سبب تلف شدن یاجنایت علیه دیگری را فراهم كندو خود مستقیما" مرتكب جنایت نشود بطوری كه اگر نبود جنایت حاصل نمی شود مانند آنكه چاهی بكند وكسی در آن بیفتد و آسیب ببیند .
ماده 319 - هرگاه طبیبی گرچه حاذق باشد در معالجه هائی كه شخصا" انجام می دهد یا دستور آن را صادر می كند هرچند با اذن مریض یا ولی او باشد باعث تلف جان یا نقص عض - و یا خسارت مالی شود ضامن است .
ماده 320 - هرگاه ختنه كننده در اثر بریدن بیش از مقدار لازم موجب جنایت یا خسارت شود ضامن است گرچه ماهر بوده باشد .
ماده 321 - هرگاه بیطار و دامپزشك گرچه متخصص باشد درمعالجه حیوانی هرچند با اذن صاحب او باشد موجب خسارت شود ضامن است .
ماده 322 - هرگاه طبیب یا بیطار و مانند آن قبل از شروع به درمان از مریض یا ولی او یا از صاحب حیوان برائت حاصل نماید ، عهده دار خسارت پدید آمده نخواهد بود .
ماده 323 - هرگاه كسی در حال خواب بر اثر حركت و غلطیدن موجب تلفن یا نقص عضو دیگری شود جنایت او بمنزله خطاءمحض بوده وعاقله او عهده دار خواهد بود .
ماده 324 - هرگاه كسی چیزی راهمراه خود یا وسیله نقلیه ومانند آن حمل كند و بشخص دیگری برخورد نموده موجب جنایت گردد در صورت عمد یا شبه عمد ضامن می باشد و در صورت خطاء محض ، عاقله اوعهده دار می باشد .
ماده 325 - هرگاه كسی به روی شخصی سلاح بكشد یا سگی را به سوی او برانگیزد یا هركار دیگری كه موجب هراس او گردد انجام دهدمانند فریاد كشیدن یا انفجار صوتی كه باعث وحشت می شود و بر اثر این ارعاب آن شخص بمیرد اگر این عمل نوعا" كشنده باشد یا با قصد قتل انجام شود گرچه نوعا" كشنده نباشد ، قتل عمد محسوب شده و موجب قصاص است و اگر این عمل نه نوعا" كشنده و نه با قصد قتل انجام بگیرد قتل شبه عمد محسوب شده و دیه آن بر عهده قاتل است .
ماده 326 - هرگاه كسی دیگری را بترساند وموجب فرار او گردد و آن شخص در حال فرار خود را از جای بلندی پرت كند یا به درون چاهی بیفتد و بمیرد در صورتیكه آن ترساندن موجب زوال اراده و اختیار و مانع تصمیم او گردد ترساننده ضامن است .
ماده 327 - هرگاه كسی خود را از جای بلندی پرت كند و بر روی شخصی بیفتد و سبب جنایت گردد در صورتی كه قصد انجام جنایت را داشته باشد قتل عمد بوده و قصاص دارد و در صورتی كه قصد قتل نداشته ولی قصد پرت شدن را داشته باشد و معمولا" با آن قتل انجام نمی شود قتل شبه عمد بوده دیه در مال او خواهد بودوهمچنین است اگر با وجود قصد پرت شدن بی اختیار پرت شود ولی اگر در اثر لغزش یا علل قهری دیگر و بی اختیار به جایی پرت شود وموجب جنایت گردد خودش ضامن است نه عاقله اش .
ماده 328 - هرگاه كسی به دیگری صدمه وارد كند و یا كسی را پرت كند و او بمیرد یا مجروح گردد در صورتی كه نه قصد جنایت داشته باشد و نه كاری را كه قصد نموده است نوعا" سبب جنایت باشد شبه عمد محسوب و عهده دار دیه آن خواهد بود .
ماده 329 - هرگاه كسی دیگری را بر روی شخص ثالث پرت كند و آن شخص ثالث بمیرد یا مجروح گردد در صورتی كه نه قصد جنایت داشته باشد و نه كاری را كه قصد كرده است نوعا" سبب جنایت باشد شبه عمد محسوب و عهده دار دیه می باشد .
ماده 330 - هرگاه كسی در ملك خود یا درمكان وراهی كه توقف در آن مجاز است توقف كرده یا وسیله نقلیه خود را متوقف كرده باشدو دیگری به او برخورد نماید و مصدوم گردد آن شخص متوقف عهده دار هیچگونه خسارتی نخواهد بود .
ماده 331 - هركس در محل هائی كه توقف در آنجا جائز نیست متوقف شده یا شیئی و یا وسیله ای را در این قبیل محلها مستقر سازد و كسی اشتباها" و بدون قصد با شخص و یا شیئی یا وسیله مزبوربرخورد كند و بمیرد شخص متوقف یا كسی كه شیئی یا وسیله مزبور رادر محل مستقر ساخته عهده دار پرداخت دیه خواهد بود و نیز اگر توقف شخص مزبور با استقرار شیئی و وسیله مورد نظر موجب لغزش راهگذروآسیب كسی شود ، مسئول پرداخت دیه صدمه یا آسیب وارده است مگرآنكه عابر با وسعت راه و محل عمدا" قصد برخورد داشته باشد كه در این صورت نه فقط خسارتی به اوتعلق نمی گیرد بلكه عهده دارد خسارت وارده نیز می باشد .
ماده 332 - هر گاه ثابت شود كه مامور نظامی یا انتظامی در اجرای دستور آمر قانونی تیراندازی كرده و هیچگونه تخلف از مقررات نكرده است ضامن دیه مقتول نخواهد بود و جزء مواردی ك مقتول و یا مصدوم مهدورالدم نبوده دیه به عهده بیت المال خواهد بود .
ماده 333 - در مواردی كه عبور عابر پیاده ممنوع است اگر عبور نماید و راننده ای كه با سرعت مجاز و مطمئنه در حركت بوده ووسیله نقلیه نیز نقص فنی نداشته است و در عین حال قادر به كنترل نباشد و با عابر برخورد نموده منجر به فوت یامصدوم شدن وی گرددراننده ضامن دیه و خسارت وارده نیست .

باب ششم - اشتراك در جنایت
ماده 334 - هر گاه دو نفر با یكدیگر برخورد كنند و در اثر برخورد كشته شوند هر دو سوار باشند یا پیاده یا یكی سواره و دیگری پیاده باشد در صورت شبه عمد نصف دیه هركدام از مال دیگری پرداخت می شود و در صورت خطاء محض نصف دیه هركدام برعاقله دیگری است .
ماده 335 - هرگاه دو نفر با یكدیگر برخورد كنند و دراثربرخورد یكی ازآنها كشته شود در صورت شبه عمد نصف دیه مقتول بر دیگری است و در صورت خطاء محض نصف دیه مقتول بر عاقله دیگری است .
تبصره - هرگاه كسی اتفاقا" و بدون قصد به شخصی برخورد كند و موجب آسیب او شود خطاء محض میباشد .
ماده 336 - هرگاه در اثر برخورد در سوار ، وسیله نقله آنها مانند اتومبیل خسارت ببیند در صورتیكه تصادم و برخورد به هر دو نسبت داده شود و هر دو مقصر باشند یا هیچكدام مقصر نباشند هر كدام نصف خسارت وسیله نقلیه دیگری را ضامن خواهد بودخواه آن دو وسیله از یك نوع باشند یا نباشند و خواه میزان تقصیر آنهامساوی یا متفاوت باشد واگر یكی از آنها مقصر باشد فقط مقصرضامن است .
تبصره - تقصیر اعم است از بی احتیاطی ، بی مبالاتی ، عدم مهارت ، عدم رعایت نظامات دولتی .
ماده 337 - هرگاه دو وسیله نقلیه در اثر برخورد با هم باعث كشته شدن سرنشینان گردند در صورت شبه عمد راننده هر یك از دو وسیله نقلیه ضامن نصف دیه تمام سرنشینان خواهد بود و در صورت خطاء محض عاقله هر كدام عهده دار نصف دیه تمام سرنشینان می باشد و اگر برخورد یكی از آن دو شبه عمد و دیگری خطاء محض باشدضمان بر حسب مورد پرداخت خواهد شد .
تبصره - در صورتیكه برخورد دو وسیله نقلیه خارج از اختیار راننده ها باشد مانند آنكه در اثر ریزش كوه یا طوفان ودیگر عوامل قهری تصادم حاصل شود هیچگونه ضمانی در بین نیست .
ماده 338 - هرگاه شخصی را كه شبانه از منزلش خواده و بیرون برده اند مفقود شود دعوت كنند ضامن دیه اوست مگر اینكه ثابت كند كه دیگری او را كشته است . و نیز اگر ثابت شود كه به مرگ عادی یا علل قهری در گذشته چیزی بر عهده دعوت كننده نیست .
ماده 339 - هرگاه كسی در معبر عام یا هرجای دیگری كه تصرف در آن مجاز نباشد چاهی بكند یا سنگ یا چیز لغزنده ای بر سر راه عابران قرار دهد یا هر عملی كه موجب آسیب یا خسارت عابران گردد انجام دهد عهده دار دیه یا خسارت خواهد بود ولی اگر این اعمال در ملك خود یا در جائی كه تصرفش در آن مجاز است واقع شود عهده دار دیه یا خسارت نخواهد بود .

باب هفتم - تسبیب درجنایت
ماده 340 - هرگاه در ملك دیگری با اذن او یكی از كارهای مذكور در ماده 339 را انجام دهد و موجب آسیب یا خسارت شخص ثالث شود عهده دار دیه یا خسارت نمی باشد .
ماه 341 - هرگاه در معبر عام عملی به مصلحت عابران انجام شود كه موجب وقوع جنایت یا خسارتی گردد مرتكب ضامن دیه و خسارت نخواهد بود .
ماده 342 - هرگاه كسی یكی از كارهای مذكور ماده 339 را درمنزل خودانجام دهد و شخصی را كه در اثر نابینائی یا تاریكی آگاه به آن نیست به منزل خودبخوانده عهده دار دیه و خسارت خواهد بودواگر آن شخص بدون اذن صاحب منزل یا با اذنی كه قبل از انجام اعمال مذكور از صاحب منزل گرفته است وارد شود و صاحب منزل مطلع نباشد عهده دادر هیچگونه دیه یا خسارت نمی باشد .
ماده 343 - هرگاه در اثر یكی از عوامل طبیعی مانند سیل وغیره یكی از چیزهای فوق حادث شود و موجب آسیب و خسارت گردد هیچكس ضامن نیست گرچه تمكن برطرف كردن آنها را داشته باشد و اگرسیل یا مانند آن چیزی را بهمراه آورد وكسی آن را به جائی مانند محل اول یا بدتر از آن قرار دهد عهده دار دیه وخسارتهای وارده خواهد بود و اگر آن را از وسط جاده بردارد و به گوشه ای برای مصلحت عابرین قرار دهد عهده دارچیزی نمی باشد .
ماده 344 - هرگاه كسی در ملك دیگری عدوانا" یكی از كارهای مذكور در ماده 339 را انجام دهد و شخص ثالثی كه عدوانا" وارد آن ملك شده آسیب ببیند عامل عدوانی عهده دار دیه وخسارت می باشد .
ماده 345 - هرگاه كسی كالائی را كه به منظور خرید و فروش عرضه می شود یاوسیله نقلیه را در معبر عام قرار دهد و موجب خسارت گردد عهده دار آن خواهد بود مگر آنكه مصلحت عابران ایجاب كرده باشد كه آنها را موقتا" در معبر قرار دهد .
ماده 346 - هرگاه كسی چیز لغزنده ای را درمعبر بریزد كه موجب لغزش رهگذر گردد عهده دار دیه و خسارت خواهد بود مگر آنكه رهگذر بالغ عاقل یا ممیز عمدا" با اینكه می تواند روی آن پا نگذارد به روی آنها پا بگذارد .
ماده 347 - هرگاه كسی چیزی را بر روی دیوار خود قرار دهد و در اثر حوادث پیش بینی نشده به معبر عام بیفتد و موجب خسارت شود عهده دار نخواهد بود مگر آنكه آن را طوری گذاشته باشد كه عادتا" ساقط می شود .
ماده 348 - هرگاه ناودان یا بالكن منزل وامثال آن كه قراردادن آن در شارع عام مجاز نبوده و در اثر سقوط موجب آسیب یا خسارت شود مالك آن منزل عهده دار خواهد بود و اگر نصب و قراردادن آن مجاز بوده و اتفاقا" سقوط كند و موجب آسیب یا خسارت گردد مالك منزل عهده دار آن نخواهد بود .
ماده 349 - هرگاه كسی در ملك خود یا ملك مباح دیگری دیواری را با پایه محكم بنا كرده لكن در اثر حادثه پیش بینی نشده مانند زلزله سقوط كند و موجب خسارت گرددصاحب آن عهده دارخسارت نمی باشد و همچنین اگر آن دیوار را به سمت ملك خود بنا نموده كه اگرسقوط كند طبعا" در ملك او سقوط خواهد كرد لكن اتفاقا" به سمت دیگری سقوط كندوموجب آسیب یاخسارت شودصاحب آن عهده دارچیزی نخواهدبود .
ماده 350 - هرگاه دیواری را در ملك خود بطور معتدل و بدون میل به یك طرف بنانمایدلكن تدریجا" مایل به سقوط بسمت ملك دیگری شود اگر قبل از آن صاحب دیوار تمكن اصلاح آن را پیدا كند ساقط شود و موجب آسیب یا خسارت گرددچیزی برعهده صاحب دیوار نیست واگر بعد از تمكن با اصلاح با سهل انگاری سقوط كند و موجب خسارت شود مالك آن ضامن می باشد .
ماده 351 - هر گاه كسی دیوار دیگری را منحرف و مایل به سقوط نماید آنگاه دیوار ساقط شود و موجب آسیب یا خسارت گردد آن شخص عهده دار خسارت خواهد بود .
ماده 352 - هرگاه كسی در ملك خود به مقدار نیاز یا زائد بر آن آتش روشن كند و بداند كه به جائی سرایت نمی كند و عادتا" نیز سرایت نكند لكن اتفاقا" بجای دیگر سرایت كند و موجب تلف یا خسارت شود ضامن نخواهد بود .
ماده 353 - هرگاه كسی در ملك خود آتش روشن كند كه عادتا" به محل دیگر سرایت می نماید یا بداند كه بجای دیگر سرایت خواهدكردو در اثر سرایت موجب تلف یا خسارت شود عهده دار آن خواهد بودگرچه به مقدار نیاز خودش روشن كرده باشد .
ماده 354 - هرگاه كسی در ملك خود آتشی روشن كند و آتش به جائی سرایت نماید و سرایت به او استناد داشته باشد ضامن تلف و خسارتهای وارده میباشدگرچه به مقدار نیاز خود روشن كرده باشد .
ماده 355 - هرگاه كسی در ملك دیگری بدون اذن صاحب آن یادرمعبر عام بدون رعایت صملحت رهگذر آتشی را روشن كند كه موجب تلف یا خسارت گردد ضامن خواهد بود گرچه او قصد اتلاف یا اضرار رانداشته باشد .
تبصره - در كلیه مواردی كه روشن كننده آتش عهده دار تلف و آسیب اشخاص می باشد باید راهی برای فرار و نجات آسیب دیدگان نباشد وگرنه روشن كننده آتش عهده دار نخواهد بود .
ماده 356 - هرگاه كسی آتشی را روشن كند ودیگری مال شخصی را در آن بیاندازد و بسوزاند عهده دار تلف یا خسارت خواهد بود و روشن كننده آتش ضامن نیست .
ماده 357 - صاحب هر حیوانی كه خطر حمله و آسیب رساندن آن را می داندباید آن را حفظ نماید و اگر در اثر اهمال و سهل انگاری موجب تلف یا خسارت گردد صاحب حیوان عهده دار می باشد و اگراز حال حیوان كه خطر حمله و زیان رساندن به دیگران در آن هست آگاه نباشد یا آنكه آگاه باشد ولی توانائی حفظ آن را نداشته باشدودر نگهداری او كوتاهی نكند عهده دار خسارتش نیست .
ماده 358 - هرگاه حیوانی به كسی حمله كند و آن شخص بعنوان دفاع از خود به مقدار لازم او را دفع نماید و همین دفاع موجب مردن یا آسیب دیدن آن حیوان شود شخص دفاع كننده ضامن نمی باشد و همچنین اگر آن حیوان را از هجوم به نفس یا مال محترم بعنوان دفاع به مقدار لازم باز دارد و همین كار موجب تلف یا آسیب او شودعهده دار نخواهد بود .
تبصره - هرگاه در غیر مورد دفاع یا در مورد دفاع بیش ازمقدار لازم به آن آسیب وارد شود شخص آسیب رساننده ضامن می باشد .
ماده 359 - هرگاه به سهل انگاری و كوتاهی مالك حیوانی به حیوان دیگر حمله كند و آسیب برساند مالك آن عهده دار خسارت خواهد بود و هرگونه خسارتی بر حیوان حمله كننده و مهاجم وارد شدكسی عهده دار آن نمی باشد .
ماده 360 - هرگاه كسی با اذن وارد خانه كسی بشود و سگ خانه به او آسیب برساند صاحب خانه ضامن می باشد خواه آن سگ قبلا" درخانه بوده یا بعدا" وارد شده باشد و خواه صاحب خانه بداند كه آن حیوان او را آسیب می رساند و خواه نداند .
ماده 361 - هرگاه كسی كه سوار حیوان است حیوان را در جائی متوقف نماید ضامن تمام خسارتهائی است كه آن حیوان وارده می كند .
ماده 362 - هرگاه كسی حیوانی را بزند و آن حیوان در اثر زدن خسارتی واردنمایدآن شخص زننده عهده دار خسارتهای واردخواهدبود .

باب هشتم - اجتماع سبب و مباشر یا اجتماع چند سبب

ماده 363 - در صورت اجتماع مباشر و سبب در جنایت مباشر ضامن است مگر اینكه سبب اقوی از مباشر باشد .
ماده 364 - هرگاه دو نفر عدوانا" در وقوع جنایتی بنحو سبب دخالت داشته باشند كسی كه تاثیر كار او در وقوع جنایت قبل از تاثیر سبب دیگری باشد ضامن خواهد بود مانند آنكه یكی از آن دو نفر چاهی حفر نماید و دیگری سنگی را در كنار آن قرار دهد وعابر به سبب برخورد با سنگ به چاه افتد كسی كه سنگ را گذارده ضامن است و چیزی بعهده حفر كننده نیست و اگر عمل یكی ازآن دو عدوانی باشد فقط شخص متعدی ضامن خواهد بود .
ماده 365 - هرگاه چند نفر باهم سبب آسیب یا خسارتی شوند بطور تساوی عهده دار خسارت خواهند بود .
ماده 366 - هرگاه بر اثر ایجاد سببی دو نفر تصادم كنندوبعلت تصادم كشته شوند یا آسیب ببینند سبب ضامن خواهد بود .

باب نهم - دیه اعضاء
ماده 367 - هر جنایتی كه بر عضو كسی وارد شود و شرعا" مقدار خاصی بعنوان دیه برای آن تعیین نشده باشد جانی بایدارش بپردازد .

فصل اول - دیه مو
ماده 368 - هرگاه كسی موی سر یا صورت مردی را طوری ببردكه دیگر نروید عهده دار دیه كامل خواهد بود و اگر دوباره بروید نسبت به موی سرضامن ارش است ونسبت به ریش ثلث دیه كامل را عهده دارخواهد بود .
ماده 369 - هرگاه موی سر زنی را طوری از بین ببرد كه دیگر نروید ضامن دیه كامل زن میباشد و اگر دوباره بروید عهده دار مهرالمثل خواهد بود و در این حكم فرقی میان كوچك و بزرگ نیست .
تبصره - اگر مهرالمثل بیش از دیه كامل باشد فقط به مقداردیه كامل پرداخت می شود .
ماده 370 - هرگاه مقداری از موهای از بین رفته دوباره برویدو مقدار دیگر نروید نسبت مقداری كه نمی روید با تمام سر ملاحظه می شود ودیه به همان نسبت دریافت می گردد .
ماده 371 - تشخیص روئیدن مجدد مو و نروئیدن آن با خبره است و اگر طبق نظر خبره دیه یا ارش پرداخت شده و بعد از آن دوباره روئید باید مقدار زائد بر ارش به جانی مسترد شود .
ماده 372 - دیه موهای مجموع دوابرو در صورتكیه هرگز نروید پانصد دینار است ودیه هر كدام دویست و پنجاه دینار و دیه هر مقدار از یك ابرو بهمان نسبت خواهد بود واگر دوباره روئیده شود در همه موارد ارش است و اگر مقداری از آن دوباره روئیده شود و مقدار دیگر هرگز نروید نسبت به آن مقدار كه مجددا" روئیده شود ارش است ونسبت به آن مقدار كه روئیده نمی شود دیه با احتساب مقدار مساحت تعیین می شود .
ماده 373 - از بین بردن موهای پلك چشم موجب ارش است خواه دوباره بروید خواه نروید و خواه تمام آن باشد و خواه بعض آن .
ماده 374 - از بین بردن مو در صورتی موجب دیه یا ارش می شود كه به تنهائی باشد نه با از بین بردن عضو یا كندن پوست ومانند كه دراین مواردفقط دیه عضو قطع شده یا مانندآن پرداخت می گردد .

فصل دوم - دیه چشم
ماده 375 - از بین بردن دو چشم سالم موجب دیه كامل است و دیه هر كدام از آنها نصف دیه كامل خواهد بود .
تبصره - تمام چشم هائیكه بینائی دارند در حكم فوق یكسانند گرچه از لحاظ ضعف و بیماری و شبكوری و لوچ بودن با یكدیگر فرق داشته باشند .
ماده 376 - چشمی كه در سیاهی آن لكه سفیدی باشد اگر مانع دیدن نباشد دیه آن كامل است واگر مانع مقداری ازدیدن باشد بطوریكه تشخیص ممكن باشد بهمان نسبت از دیه كاهش می یابد و اگر بطوركلی مانع دیدن باشد در آن ارش است نه دیه .
ماده 377 - دیه چشم كسی كه دارای یك چشم سالم و بینا باشدوچشم دیگرش نابینای مادرزاد بوده یا در اثر بیماری یاعلل غیر جنائی از دست رفته باشد دیه كامل است واگر چشم دیگری را دراثر قصاص یا جنایتی از دست داده باشد دیه آن نصف دیه است .
ماده 378 - كسی كه دارای یك چشم بینا و یك چشم نابینا است دیه چشم نابینای او ثلث دیه كامل است خواه چشم او مادرزاد نابینا بوده است یا در اثر جنایت نابیناشده باشد .
ماده 379 - دیه مجموع چهار پلك دو چشم دیه كامل خواهد بود و دیه پلكهیا بالا ثلث دیه كامل ودیه پلكهای پائین نصف دیه كامل است .

فصل سوم - دیه بینی
ماده 380 - از بین بردن تمام بینی دفعتا" یا نرمه آن كه پائین قصب واستخوان بینی است موجب دیه كامل است و از بین بردن مقداری از نرمه بینی موجب همان نسبت دیه میباشد .
ماده 381 - از بین بردن مقداری از استخوان بینی بعداز بریدن نرمه آن موجب دیه كامل وارش می باشد .
ماده 382 - اگر با شكستن یا سوزاندن یا امثال آن بینی را فاسد كنند در صورتی كه صالح نشود موجب دیه كامل است و اگر بدون عیب جبران شود موجب یكصد دینار میباشد .
ماده 383 - فلج كردن بینی موجب دو ثلث دیه كامل است و ازبین بردن بینی فلج موجب ثلث دیه كامل می باشد .
ماده 384 - از بین بردن هر یك از سوراخهای بینی موجب ثلث دیه كامل است و سوراخ كردن بینی بطوری كه هر دو سوراخ و پرده فاصل میان آن پاره شود یا آنكه آن را سوراخ نماید در صورتی كه باعث از بین رفتن آن نشود موجب ثلث دیه كامل است و اگر جبران و اصلاح شود موجب خمس دیه می باشد .
ماده 385 - دیه از بین بردن نوك بینی كه محل چكیدن خون است نصف دیه كامل می باشد .

فصل چهارم - دیه گوش
ماده 386 - از بین بردن مجموع دو گوش دیه كامل دارد واز بین بردن هر كدام نصف دیه كامل واز بین بردن مقداری از آن موجب دیه همان مقدار با رعایت نسبت به تمام گوش خواهد بود .
ماده 387 - از بین بردن نرمه گوش ثلث دیه آن گوش را نداردو از بین بردن قسمتی از آن موجب دیه به همان نسبت خواهد بود .
ماده 388 - پاره كردن گوش ثلث دیه دارد .
ماده 389 - فلج كردن گوش دو ثلث دیه و بریدن گوش فلج ثلث دیه را دارد .
تبصره - هرگاه آسیب رساندن به گوش به حس شنوائی سرایت كند و به آن آسیب رساند یا موجب سرایت به استخوان و شكستن آن شودبرای هر كدام دیه جداگانه ای خواهد بود .
ماده 390 - گوش سالم و شنوا و گوش كر در احكام مذكور درموارد فوق یكسانند .

فصل پنجم دیه لب

ماده 391 - از بین بردن مجموع دو لب دیه كامل دارد و ازبین بردن هر كدام از لبها نصف دیه كامل واز بین بردن هر مقداری از لب موجب دیه همان مقدار با رعایت نسبت به تمام لب خواهد بود .
ماده 392 - جنایتی كه لبها را جمع كند و در اثر آن دندانها را نپوشاند موجب مقداری است كه حاكم آن را تعیین می نماید .
ماده 393 - جنایتی كه موجب سست شدن لبها بشود بطوری كه باخنده و مانند آن از دندانها كنار نرود موجب دو ثلث دیه كامل می باشد .
ماده 394 - از بین بردن لبهای فلج و بی حس ثلث دیه دارد .
ماده 395 - شكافتن یك یا دو لب بطوری كه دندانها نمایان شوند موجب ثلث دیه كامل است ودر صورت اصلاح و خوب شدن خمس دیه كامل خواهد بود .

فصل ششم - دیه زبان

ماده 396 - از بین بردن تمام زبان سالم یا لال كردن انسان سالم یا ضربه مغزی ومانند آن دیه كامل دارد و بریدن تمام زبان لال ثلث دیه كامل خواهد بود .
ماده 397 - از بین بردن مقداری از زبان لال موجب دیه همان مقدار با رعایت نسبت به تمام زبان خواهد بود ولی دیه قسمتی از زبان سالم به نسبت از دست دادن قدرت ادای حروف خواهد بود .
ماده 398 - تعیین مقدار دیه جنایتی كه بر زبان وارد شده وموجب از بین رفتن حروف نشود لكن باعث عیب گرددباتعیین حاكم خواهدبود .
ماده 399 - هرگاه مقداری از زبان را كسی قطع كند كه باعث از بین رفتن قدرت ادای مقداری از حروف باشد و دیگری مقدار دیگر را كه باعث از بین رفتن مقداری از باقی حروف گردد دیه به نسبت از بین رفتن قدرت ادای حروف می باشد .
ماده 400 - بریدن زبان كودك قبل از حد سخن گفتن موجب دیه كامل است .
ماده 401 - بریدن زبان كودكی كه به حد سخن گفتن رسیده ولی سخن نمی گوید ثلث دیه دارد و اگر بعدا" معلوم شود كه زبان او سالم و قدرت تكلم داشته دیه كامل محسوب و بقیه از جانی گرفته می شود .
ماده 402 - هرگاه جنایتی موجب لال شدن گردد و دیه كامل از جانی گرفته شود و دوباره زبان به حال اول برگرددو سالم شود دیه مسترد خواهد شد .

فصل هفتم - دیه دندان
ماده 403 - از بین بردن تمام دندانهای بیست و هشتگانه دیه كامل دارد و به ترتیب زیر توزیع می شود -
1 - هر یك از دندانهای جلو كه عبارتنداز پیش و چهارتائی و نیش كه از هر كدام دو عدد در بالا دو عدد درپایین می روید وجمعا" دوازده تا خواهد بود . پنجاه دینار و دیه مجموع آنها ششصد دینار می شود .
2 - هر یك از دندانهای عقب كه در چهار سمت پایانی از بالا و پائین در هر كدام یك ضاحك و سه ضرس قرار دارد و جمعا" شانزده تا خواهدبود بیست و پنج دینار ودیه مجموع آنها چهارصددینارمی شود .
ماده 404 - دندانهای اضافی به هر نام كه باشد و بهر طرز كه روئیده شود دیه ای ندارد و اگر در كندن آنها نقصی حاصل شودتعیین مقدار ارش آن با قاضی است واگر هیچگونه نقصی حاصل نشودارش نخواهد داشت ولی بنظر قاضی تا74 ضربه شلاق محكوم می شود .
ماده 405 - هرگاه دندانها از بیست وهشت تا كمتر باشد بهمان نسبت از دیه كامل كاهش می یابد خواه خلقتا" كمتر باشد یا در اثر عارضه ای كم شده باشد .
ماده 406 - فرقی میان دندانهائی كه دارای رنگهای گوناگون می باشد نیست واگر دندانی در اثر جنایت سیاه شود و نیافتد دیه آن دو ثلث دیه همان دندان است كه سالم باشد و دیه دندانی كه قبلا" سیاه شده ثلث همان دندان سالم است .
ماده 407 - شكاف ( اشقاق ) دندان كه بدون كندن واز بین بردن آن باشد تعیین جریمه مالی آن با حاكم است .
ماده 408 - شكستن آن مقدار از دندان كه نمایان است با بقاءریشه دیه كامل آن دندان را دارد و اگر بعد از شكستن مقدار مزبور كسی بقیه را از ریشه بكند جریمه آن با نظر حاكم تعیین می شود خواه كسی كه بقیه را از ریشه كنده همان كسی كه مقدار نمایان دندان را شكسته یا دیگری .
ماده 409 - كندن دندان شیری كودك كه دیگر بجای آن دندان نروید دیه كامل آنرا دارد و اگر بجای آن دندان بروید دیه هر دندان شیری كه كنده شد یك شتر می باشد .
ماده 410 - دندانی كه كنده شود دیه كامل دارد گرچه همان را در محلش قرار دهند و دوباره مانند سابق شود .
ماده 411 - هرگاه دندان دیگری بجای دندان اصلی كنده شودقرار گیرد و مانند دندان اصلی شود كندن آن دیه كامل دارد .
فصل هشتم - دیه گردن
ماده 412 - شكستن گردن بطوریكه گردن كج شود دیه كامل دارد .
ماده 413 - جنایتی كه موجب كج شدن گردن شود و همچنین جنایتی كه مانع فرو بردن غذا گردد جریمه آن با نظر حاكم تعیین می شود .
ماده 414 - هرگاه جنایتی كه موجب كج شدن گردن و همچنین مانع فرو بردن غذا شده اثر آن زایل گردد دیه ندارد فقط باید ارش پرداخت شود گرچه بعد از برطرف شدن اثر آن بادشواری بتواند گردن را مستقیم نگه بدارد یا غذا را فروببرد .
 

Cialis 20 mg
یکشنبه 19 فروردین 1397 04:25 ق.ظ

Wonderful content. Thanks a lot.
american pharmacy cialis brand cialis generic only best offers cialis use fast cialis online tadalafil 20 mg buy brand cialis cheap look here cialis cheap canada cialis prezzo di mercato price cialis wal mart pharmacy cialis farmacias guadalajara
What do you do when your Achilles tendon hurts?
یکشنبه 15 مرداد 1396 06:27 ب.ظ
If you would like to grow your knowledge just keep visiting this site and be updated with the hottest news update posted
here.
How does Achilles tendonitis occur?
یکشنبه 15 مرداد 1396 05:25 ب.ظ
I visited multiple websites however the audio quality for audio songs present at this web site
is in fact wonderful.
dinahbavier.jimdo.com
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:52 ب.ظ
Wow that was odd. I just wrote an incredibly long comment
but after I clicked submit my comment didn't appear. Grrrr...
well I'm not writing all that over again. Anyways, just wanted to say
great blog!
http://latricianellums.weebly.com/
جمعه 13 مرداد 1396 12:34 ب.ظ
Hey there I am so excited I found your site, I really found you by error,
while I was browsing on Aol for something else, Nonetheless I am here now and would just like to say thank
you for a fantastic post and a all round
exciting blog (I also love the theme/design), I don't have
time to read it all at the moment but I have saved it and also added your RSS feeds,
so when I have time I will be back to read a great deal
more, Please do keep up the superb work.
BHW
چهارشنبه 30 فروردین 1396 12:57 ق.ظ
Hi to every , for the reason that I am genuinely keen of reading this webpage's post to be updated
on a regular basis. It carries fastidious material.
manicure
یکشنبه 13 فروردین 1396 02:53 ب.ظ
I'd like to find out more? I'd want to find out more details.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر